Shiva 108 Names in Marathi | भगवान शिवाची १०८ नावे

भगवान शिव — देवांचे देव, महादेव, भोलेनाथ! शिवाच्या नावांमध्ये इतकी शक्ती आहे की फक्त उच्चार केल्यावरही मन शांत होतं. जर तुम्ही शिवाची १०८ नावे मराठी (108 Names of Lord Shiva in Marathi) शोधत असाल, तर तुम्ही अगदी योग्य ठिकाणी आलात.

या लेखात आम्ही शिवाची संपूर्ण अष्टोत्तर शतनामावली (Shiva Ashtottara Shatanamavali in Marathi) दिली आहे — प्रत्येक नावासोबत मराठी, रोमन उच्चार आणि हिंदी/English अर्थ. ही लिस्ट पूजा, नामस्मरण, मुलांचं नामकरण किंवा भक्तीसाठी — कोणत्याही कारणासाठी उपयोगी आहे.

विद्यार्थी, पालक, भक्त किंवा मराठी शिकणारे — कोणीही हा लेख सहज वाचू शकतो कारण सगळं अगदी सोप्या भाषेत लिहिलं आहे. शिवाची ही नावं फक्त नावं नाहीत — प्रत्येक नावामागे शिवाचं एक रूप, एक गुण, एक कथा दडलेली आहे. चला तर मग सुरू करूया!

शिवाची १०८ नावे — संपूर्ण यादी (Complete List) 📜

खाली शिवाची संपूर्ण १०८ नावे मराठीत दिली आहेत. प्रत्येक नावासोबत उच्चार आणि अर्थ दिला आहे. ही यादी पूजा, जप किंवा नामकरणासाठी वापरता येईल.

क्र.	मराठी नाव	Roman (Pronunciation)	हिंदी/English अर्थ
1	शिव	Shiva	कल्याणकारी / The Auspicious One
2	महेश्वर	Maheshwar	महान ईश्वर / The Great Lord
3	शंभू	Shambhu	सुखदाता / Source of Happiness
4	पिनाकी	Pinaki	पिनाक धनुष्य धारण करणारा / Holder of Pinaka Bow
5	शशिशेखर	Shashishekhar	चंद्र धारण करणारा / Moon-Crested
6	वामदेव	Vamadev	सुंदर देव / The Graceful God
7	विरूपाक्ष	Virupaksha	विशाल नेत्र असणारा / Odd-Eyed
8	कपर्दी	Kapardi	जटाधारी / With Matted Hair
9	नीललोहित	Neelalohit	निळ्या-लाल रंगाचा / Blue and Red
10	शंकर	Shankar	कल्याण करणारा / Bestower of Joy
11	शूलपाणी	Shulapani	त्रिशूळधारी / Holder of Trident
12	खटवांगी	Khatwangi	खट्वांग शस्त्रधारी / Bearer of Khatwanga
13	विष्णुवल्लभ	Vishnuvallabh	विष्णूचा प्रिय / Dear to Vishnu
14	शिपिविष्ट	Shipivishta	तेजस्वी / Radiant
15	अंबिकानाथ	Ambikanath	पार्वतीचा पती / Lord of Ambika
16	श्रीकंठ	Shrikantha	सुंदर कंठ असणारा / Beautiful-Throated
17	भक्तवत्सल	Bhaktavatsala	भक्तांवर प्रेम करणारा / Lover of Devotees
18	भव	Bhava	विश्वाचे मूळ / Source of Existence
19	शर्व	Sharva	संहारक / The Destroyer
20	त्रिलोकेश	Trilokesh	तिन्ही लोकांचा स्वामी / Lord of Three Worlds
21	शितिकंठ	Shitikantha	निळ्या कंठाचा / Blue-Throated
22	शिवाप्रिय	Shivapriya	शिवाला प्रिय / Beloved of Shiva
23	उग्र	Ugra	रौद्र / The Fierce One
24	कपाली	Kapali	कपाल धारण करणारा / Bearer of Skull
25	कामारी	Kamari	कामदेवाचा शत्रू / Enemy of Kamadeva
26	अंधकासुरसूदन	Andhakasurasudana	अंधकासुराचा वध करणारा / Slayer of Andhakasura
27	गंगाधर	Gangadhar	गंगा धारण करणारा / Bearer of Ganga
28	ललाटाक्ष	Lalataksha	कपाळावर डोळा असणारा / Third Eye on Forehead
29	कालभैरव	Kala Bhairava	काळाचा भैरव / Lord of Time
30	कृपानिधी	Krupanidhi	कृपेचा सागर / Treasure of Mercy
31	भीम	Bhima	भयंकर / The Tremendous
32	परशुहस्त	Parashuhasta	परशु (कुऱ्हाड) हातात असणारा / Axe-Handed
33	मृगपाणी	Mrugapani	हरीण हातात धरणारा / Deer in Hand
34	जटाधर	Jatadhar	जटा धारण करणारा / With Matted Locks
35	कैलासवासी	Kailasavasi	कैलासावर राहणारा / Dweller of Kailasa
36	कवची	Kavachi	कवच धारण करणारा / Armored One
37	कठोर	Kathor	कठीण / The Hard One
38	त्रिपुरांतक	Tripurantak	त्रिपुराचा नाश करणारा / Destroyer of Tripura
39	वृषांक	Vrishanka	नंदीचा स्वामी / Lord of the Bull
40	वृषभारूढ	Vrishabharudha	बैलावर बसणारा / Rider of the Bull
41	भस्मोद्धूलितविग्रह	Bhasmoddhulitvigraha	भस्म लावलेला / Ash-Smeared Body
42	सामप्रिय	Samapriya	सामवेद प्रिय / Lover of Sama Veda
43	स्वरमयी	Swaramayi	स्वरांचा स्वामी / Lord of Music
44	त्रयीमूर्ती	Trayimurthy	तिन्ही वेदांचे रूप / Form of Three Vedas
45	अनीश्वर	Anishwar	ज्याच्या वर कोणी नाही / Supreme Lord
46	सर्वज्ञ	Sarvadnya	सर्व जाणणारा / All-Knowing
47	परमात्मा	Paramatma	सर्वोच्च आत्मा / Supreme Soul
48	सोमसूर्याग्निलोचन	Somasuryagnilochan	चंद्र-सूर्य-अग्नी हे तीन डोळे / Moon, Sun & Fire as Eyes
49	हवी	Havi	हवन स्वीकारणारा / Acceptor of Offerings
50	यज्ञमय	Yadnyamay	यज्ञाचे स्वरूप / Embodiment of Yagna

Also Read: गणपतीची नावे मराठीत

क्र.	मराठी नाव	Roman (Pronunciation)	हिंदी/English अर्थ
51	सोम	Soma	चंद्रमा / The Moon
52	पंचवक्त्र	Panchavaktra	पाच मुख असणारा / Five-Faced
53	सदाशिव	Sadashiva	सदैव कल्याणकारी / Eternally Auspicious
54	विश्वेश्वर	Vishweshwar	विश्वाचा ईश्वर / Lord of the Universe
55	वीरभद्र	Veerbhadra	शूर आणि शुभ / Brave and Auspicious
56	गणनाथ	Gananath	गणांचा नाथ / Lord of Ganas
57	प्रजापती	Prajapati	प्रजेचा पालक / Lord of Beings
58	हिरण्यरेतस	Hiranyaretas	सुवर्ण तेजाचा / Golden-Seed
59	दुर्धर्ष	Durdharsha	अजिंक्य / Invincible
60	गिरीश	Girish	पर्वताचा स्वामी / Lord of Mountains
61	गिरिश्वर	Girishwar	कैलास पर्वताचा ईश्वर / Lord of Kailasa
62	अनघ	Anagha	निष्पाप / Sinless
63	भुजंगभूषण	Bhujangabhushana	सर्प आभूषण असणारा / Serpent-Adorned
64	भर्ग	Bharga	तेजस्वी / The Radiant One
65	गिरिधन्वा	Giridhanva	मेरू पर्वत हे धनुष्य / Mountain as Bow
66	गिरिप्रिय	Giripriya	पर्वत प्रिय / Lover of Mountains
67	कृत्तिवासा	Kruttivasa	गजचर्म वस्त्र / Elephant Skin Clothed
68	पुराराती	Purarati	पुरांचा शत्रू / Foe of Demon Cities
69	भगवान	Bhagawan	ऐश्वर्यसंपन्न / The Divine One
70	प्रमथाधिप	Pramathadhipa	प्रमथ गणांचा अधिपती / Chief of Pramatha Ganas
71	मृत्युंजय	Mrutyunjaya	मृत्यूवर विजय मिळवणारा / Conqueror of Death
72	सूक्ष्मतनू	Sukshmatanu	सूक्ष्म शरीर / Subtle-Bodied
73	जगद्व्यापी	Jagadvyapi	जगभर व्यापलेला / All-Pervading
74	जगद्गुरू	Jagadguru	जगाचा गुरू / Teacher of the World
75	व्योमकेश	Vyomakesh	आकाश हे केस / Sky-Haired
76	महासेनजनक	Mahasenajanaka	कार्तिकेयाचा पिता / Father of Kartikeya
77	चारुविक्रम	Charuvikrama	सुंदर पराक्रमी / Gracefully Valiant
78	रुद्र	Rudra	रौद्र / The Fierce Form
79	भूतपती	Bhutapati	भूतगणांचा स्वामी / Lord of Beings/Ghosts
80	स्थाणू	Sthanu	अचल / The Immovable

Also Read: श्रीकृष्णाची नावे मराठीत

क्र.	मराठी नाव	Roman (Pronunciation)	हिंदी/English अर्थ
81	अहिर्बुध्न्य	Ahirbudhnya	अंतरिक्षाचा सर्प / Serpent of the Depths
82	दिगंबर	Digambar	दिशा हे वस्त्र / Sky-Clad
83	अष्टमूर्ती	Ashtamurti	आठ मूर्ती असणारा / Eight-Formed
84	अनेकात्मा	Anekatma	अनेक रूपांचा / Multi-Formed Soul
85	सात्त्विक	Sattvik	सत्त्वगुणी / Pure-Natured
86	शुद्धविग्रह	Shuddhavigraha	शुद्ध शरीर / Pure-Bodied
87	शाश्वत	Shashwat	अनंतकाळ / Eternal
88	खंडपरशू	Khandaparashu	परशू (कुऱ्हाड) तोडणारा / Axe-Wielder
89	अज	Aja	अजन्मा / Unborn
90	पाशविमोचन	Pashavimochan	बंधनातून सोडवणारा / Liberator from Bonds
91	मृड	Mruda	दयाळू / The Gracious
92	पशुपती	Pashupati	सर्व जीवांचा स्वामी / Lord of All Living Beings
93	देव	Deva	देवाधिदेव / The Divine
94	महादेव	Mahadeva	सर्वश्रेष्ठ देव / The Greatest God
95	अव्यय	Avyaya	अविनाशी / Imperishable
96	हरी	Hari	पापहर्ता / Remover of Sins
97	पूषदंतभित्	Pushadantabhit	पूषाचे दात तोडणारा / Breaker of Pusha’s Teeth
98	अव्यग्र	Avyagra	स्थिर, शांत / Steady and Calm
99	दक्षाध्वरहर	Dakshadhvarahara	दक्षाचा यज्ञ नष्ट करणारा / Destroyer of Daksha’s Sacrifice
100	हर	Hara	पापनाशक / The Destroyer of Evil
101	भगनेत्रभिद्	Bhaganetrabhid	भगाचे नेत्र नष्ट करणारा / Destroyer of Bhaga’s Eyes
102	अव्यक्त	Avyakta	अदृश्य / The Unmanifest
103	सहस्राक्ष	Sahasraksha	हजार डोळे असणारा / Thousand-Eyed
104	सहस्रपाद	Sahasrapada	हजार पाय असणारा / Thousand-Footed
105	अपवर्गप्रद	Apavargaprada	मोक्ष देणारा / Bestower of Liberation
106	अनंत	Ananta	अंतहीन / Infinite
107	तारक	Taraka	तारणहार / The Savior
108	परमेश्वर	Parameshwar	सर्वोच्च ईश्वर / The Supreme Lord

शिवाची पंचाक्षरी नावे — सर्वात लोकप्रिय नावे 🔱

शिवाच्या १०८ नावांपैकी काही नावे इतकी प्रसिद्ध आहेत की ती रोजच्या भक्तीत, आरतीत, आणि नामस्मरणात सतत ऐकू येतात. ही सर्वात लोकप्रिय नावे अशी आहेत:

क्र.	मराठी नाव	Roman	अर्थ
1	शंकर	Shankar	कल्याण करणारा
2	महादेव	Mahadeva	सर्वश्रेष्ठ देव
3	भोलेनाथ	Bholenath	भोळा स्वामी
4	रुद्र	Rudra	रौद्र रूप
5	शंभू	Shambhu	सुखदाता
6	सदाशिव	Sadashiva	सदैव शुभ
7	नीलकंठ	Neelkantha	निळ्या कंठाचा
8	गंगाधर	Gangadhar	गंगा धारण करणारा
9	मृत्युंजय	Mrutyunjaya	मृत्यूवर विजय
10	पशुपती	Pashupati	सर्व जीवांचा स्वामी

जर तुम्ही मुलाचं नाव शिवाच्या नावावरून ठेवायचा विचार करत असाल, तर या नावांपैकी कोणतंही नाव सुंदर आणि अर्थपूर्ण आहे. अधिक मराठी मुलांची नावे या ठिकाणी पाहता येतील.

शिवाच्या रौद्र/भयंकर रूपांची नावे 🔥

शिव हे फक्त शांत, ध्यानमग्न देव नाहीत. त्यांचं रौद्र रूप पाहिलं तर काळालाही भीती वाटते! अशी काही भयंकर आणि शक्तिशाली नावे अशी आहेत:

क्र.	मराठी नाव	Roman	अर्थ
1	रुद्र	Rudra	भयंकर / रौद्र
2	उग्र	Ugra	प्रचंड / तीव्र
3	कालभैरव	Kala Bhairava	काळाचा भैरव
4	भीम	Bhima	भयानक
5	त्रिपुरांतक	Tripurantak	त्रिपुराचा नाशक
6	वीरभद्र	Veerbhadra	शूर योद्धा
7	अंधकासुरसूदन	Andhakasurasudana	अंधकासुराचा वधकर्ता
8	दक्षाध्वरहर	Dakshadhvarahara	दक्षयज्ञ विध्वंसक
9	हर	Hara	संहारक
10	शर्व	Sharva	विनाशक

Also Read: अष्टविनायकांची नावे मराठीत

शिवाच्या शांत व कल्याणकारी रूपांची नावे ☮️

शिवाचं शांत रूप हे जगातलं सर्वात सुंदर रूप मानलं जातं. ध्यानमग्न, कृपाळू, सौम्य — अशा रूपांची नावे विशेष आहेत:

क्र.	मराठी नाव	Roman	अर्थ
1	शिव	Shiva	कल्याणकारी
2	शंभू	Shambhu	सुखदाता
3	कृपानिधी	Krupanidhi	कृपेचा खजिना
4	भक्तवत्सल	Bhaktavatsala	भक्तांवर प्रेम करणारा
5	मृड	Mruda	दयाळू
6	अनघ	Anagha	निष्पाप
7	सात्त्विक	Sattvik	शुद्ध स्वभावाचा
8	शाश्वत	Shashwat	शाश्वत / चिरंतन
9	अपवर्गप्रद	Apavargaprada	मोक्षदाता
10	पाशविमोचन	Pashavimochan	बंधनमुक्त करणारा

शिवाच्या प्रकृती आणि स्वरूपावरून असलेली नावे 🏔️

शिवाच्या अनेक नावांमध्ये त्यांचं शारीरिक स्वरूप, वेशभूषा, आणि प्रकृतीशी असलेला संबंध दिसतो. गंगा, चंद्र, साप, जटा — सगळंच त्यांच्या नावात आहे:

क्र.	मराठी नाव	Roman	अर्थ
1	गंगाधर	Gangadhar	गंगा डोक्यावर धरणारा
2	शशिशेखर	Shashishekhar	चंद्र मस्तकावर
3	जटाधर	Jatadhar	जटा धारण करणारा
4	भुजंगभूषण	Bhujangabhushana	सर्पाचे दागिने
5	भस्मोद्धूलितविग्रह	Bhasmoddhulitvigraha	भस्म लावलेले शरीर
6	दिगंबर	Digambar	दिशा हेच वस्त्र
7	व्योमकेश	Vyomakesh	आकाश हेच केस
8	नीललोहित	Neelalohit	निळा-लाल वर्ण
9	कपर्दी	Kapardi	जटाधारी
10	कृत्तिवासा	Kruttivasa	गजचर्म वस्त्रधारी
11	ललाटाक्ष	Lalataksha	कपाळावर तिसरा डोळा
12	शितिकंठ	Shitikantha	निळा कंठ (विषामुळे)

शिवाच्या प्रकृतीशी निगडित नावे पर्वत, नद्या यांशी संबंधित आहेत. मराठीत वृक्षांची नावे वाचायची असतील तर ही लिस्ट उपयोगी आहे.

Also Read: नवनाथांची नावे मराठीत

शिवाची शस्त्रे व आयुधांवरून असलेली नावे ⚔️

शिवाच्या हातात त्रिशूळ, डमरू, परशू — अनेक शस्त्रे आहेत. या शस्त्रांवरून त्यांची अनेक नावे पडली:

क्र.	मराठी नाव	Roman	अर्थ
1	शूलपाणी	Shulapani	त्रिशूळ हातात
2	पिनाकी	Pinaki	पिनाक धनुष्यधारी
3	खटवांगी	Khatwangi	खट्वांग शस्त्रधारी
4	परशुहस्त	Parashuhasta	कुऱ्हाड हातात
5	कवची	Kavachi	कवचधारी
6	गिरिधन्वा	Giridhanva	पर्वत हेच धनुष्य
7	खंडपरशू	Khandaparashu	परशू चालवणारा
8	कपाली	Kapali	कपाळ (skull) धारक

शिवाच्या सर्वव्यापी व वैश्विक रूपाची नावे 🌌

शिव हे फक्त कैलासावर नाहीत — ते सगळीकडे आहेत. सर्वज्ञ, सर्वव्यापी, अनंत — अशा वैश्विक रूपाची नावे विशेष आहेत:

क्र.	मराठी नाव	Roman	अर्थ
1	विश्वेश्वर	Vishweshwar	विश्वाचा ईश्वर
2	त्रिलोकेश	Trilokesh	तिन्ही लोकांचा स्वामी
3	सर्वज्ञ	Sarvadnya	सर्व जाणणारा
4	परमात्मा	Paramatma	सर्वोच्च आत्मा
5	जगद्व्यापी	Jagadvyapi	जगात व्यापलेला
6	जगद्गुरू	Jagadguru	जगाचा गुरू
7	अनंत	Ananta	अंतहीन
8	परमेश्वर	Parameshwar	सर्वोच्च ईश्वर
9	अनेकात्मा	Anekatma	अनेक रूपांचा
10	सहस्राक्ष	Sahasraksha	हजार डोळ्यांचा
11	सहस्रपाद	Sahasrapada	हजार पायांचा
12	अष्टमूर्ती	Ashtamurti	आठ रूपांचा

Also Read: दत्तात्रेयांची नावे मराठीत

मुलांसाठी शिवाच्या नावावरून सुंदर नावे 👶

बऱ्याच आई-बाबांना मुलाचं नाव शिवाच्या नावावरून ठेवायचं असतं. खाली काही अशी नावे आहेत जी आधुनिक आणि सुंदरही वाटतात, आणि अर्थही खोल आहे:

क्र.	मराठी नाव	Roman	अर्थ	नामकरणासाठी योग्य?
1	शिव	Shiva	कल्याणकारी	✅ खूपच लोकप्रिय
2	रुद्र	Rudra	रौद्र, तेजस्वी	✅ ट्रेंडिंग नाव
3	अनघ	Anagha	निष्पाप	✅ सुंदर व अर्थपूर्ण
4	भर्ग	Bharga	तेजस्वी	✅ युनिक नाव
5	तारक	Taraka	तारणहार	✅
6	गिरीश	Girish	पर्वतांचा स्वामी	✅ क्लासिक नाव
7	वामदेव	Vamadev	सुंदर देव	✅
8	सोम	Soma	चंद्र	✅ छोटं, गोड नाव
9	हरी	Hari	पापनाशक	✅
10	देव	Deva	देवाधिदेव	✅ मॉडर्न

अधिक सुंदर मराठी मुलांची (Baby Boy) नावे आणि राजेशाही मराठी मुलांची नावे इथे पाहा!

शिवाच्या कुटुंबाशी संबंधित नावे 👨‍👩‍👦

शिवाच्या काही नावांमध्ये त्यांचं कुटुंब — पार्वती, गणेश, कार्तिकेय — यांचा उल्लेख येतो. ही नावे शिवाचं पारिवारिक रूप दाखवतात:

क्र.	मराठी नाव	Roman	अर्थ
1	अंबिकानाथ	Ambikanath	पार्वतीचा पती
2	गणनाथ	Gananath	गणेशाचे वडील (गणांचा स्वामी)
3	महासेनजनक	Mahasenajanaka	कार्तिकेयाचा पिता
4	प्रजापती	Prajapati	सर्व प्रजेचा पालक
5	विष्णुवल्लभ	Vishnuvallabh	विष्णूचा प्रिय मित्र
6	प्रमथाधिप	Pramathadhipa	प्रमथगणांचा प्रमुख

मराठीत कुटुंबातील नात्यांची नावे जाणून घ्यायची असतील तर ही यादी नक्की पाहा.

Also Read: नक्षत्रांवरून मुलांची नावे

शिवाच्या १०८ नावांबद्दल रोचक तथ्य 🧐

“शिव” म्हणजे “कल्याणकारी” — शिव हा शब्दच मंगलाचं प्रतीक आहे. म्हणून शिवाला “शुभ” आणि “मंगल” म्हटलं जातं.
१०८ हा पवित्र अंक आहे — हिंदू धर्मात १०८ या संख्येला विशेष महत्त्व आहे. जपमाळेत १०८ मणी असतात, आणि म्हणूनच देवतांची अष्टोत्तर (१०८) नावे मोजली जातात.
शिवाचं “नीलकंठ” हे नाव समुद्रमंथनामुळे पडलं — शिवाने विषाचं पान केलं पण गिळलं नाही. ते कंठात अडकलं, त्यामुळे कंठ निळा झाला आणि ते “नीलकंठ” झाले.
“रुद्र” हे शिवाचं सर्वात जुनं नाव — ऋग्वेदात शिवाचा उल्लेख “रुद्र” या नावानेच आहे. “शिव” हे नाव नंतर प्रचलित झालं.
शिवाची ५ मुखे ५ तत्त्वांचे प्रतीक — पंचवक्त्र (पाच मुखे) ही पृथ्वी, जल, अग्नी, वायू आणि आकाश या पंचमहाभूतांचे प्रतिनिधित्व करतात.
“पशुपती” हे नेपाळमध्ये सर्वात प्रसिद्ध — काठमांडूमधील पशुपतीनाथ मंदिर हे जगातल्या सर्वात प्रसिद्ध शिवमंदिरांपैकी एक आहे.
शिवाची अनेक नावे मुलांसाठी वापरली जातात — रुद्र, शिव, अनघ, तारक, गिरीश, सोम — ही सगळी नावे आजही मुलांच्या नामकरणात खूप लोकप्रिय आहेत. तुम्ही राशीवरून नावे शोधत असाल तर तेही मदतीचे होईल.

समारोप — शिवाच्या १०८ नावांचं महत्त्व 🙏

शिवाची ही १०८ नावे फक्त शब्द नाहीत — प्रत्येक नावामध्ये शिवाचं एक विशेष रूप, गुण आणि शक्ती लपलेली आहे. पूजा करताना, ध्यान करताना, किंवा मुलाचं नाव ठरवताना — ही यादी तुमच्या नक्की कामी येईल.

हा लेख तुम्हाला उपयोगी वाटला असेल तर कुटुंबियांना आणि मित्रांना जरूर शेअर करा. बुकमार्क करून ठेवा म्हणजे पूजेच्या वेळी सहज वापरता येईल.

अधिक अशा मराठी नावांच्या यादीसाठी आमच्या मुलांची नावे आणि मुलींची नावे या विभागांना भेट द्या! 🙏