ज्योतिषशास्त्रात राशींना (Zodiac Signs) खूप महत्त्व आहे. मुलाचं नाव ठेवायचं असेल, कुंडली पाहायची असेल, किंवा स्वतःच्या स्वभावाबद्दल जाणून घ्यायचं असेल — सगळ्यांत आधी राशीचं नाव माहीत असणं गरजेचं आहे. भारतीय ज्योतिषात एकूण 12 राशी आहेत आणि प्रत्येक राशीला ठराविक अक्षरे, स्वामी ग्रह आणि तत्त्व जोडलेले असतात.
हा लेख त्या सगळ्यांसाठी आहे जे राशींची नावे मराठीत (Rashi Names in Marathi) शोधत आहेत — मग ते विद्यार्थी असोत, पालक असोत किंवा ज्योतिषाची आवड असणारे कोणीही. इथे तुम्हाला 12 राशींची मराठी नावे, हिंदी व इंग्रजी अर्थ, राशीचे अक्षरे, स्वामी ग्रह, तत्त्व, आणि प्रत्येक राशीनुसार बाळांची नावे — सगळं एकाच ठिकाणी मिळेल. तर चला, सुरुवात करूया!
12 राशींची संपूर्ण यादी — Main Rashi List ♈♉♊
खाली दिलेल्या टेबलमध्ये सर्व 12 राशींची मराठी नावे, इंग्रजी नावे, हिंदी नावे, राशीचे चिन्ह, स्वामी ग्रह, तत्त्व आणि राशीची अक्षरे दिली आहेत. ही यादी ज्योतिषशास्त्रानुसार मेष राशीपासून सुरू होते आणि मीन राशीवर संपते.
| क्र. | मराठी नाव | Roman | English Name | हिंदी नाव | चिन्ह | स्वामी ग्रह | तत्त्व | राशीची अक्षरे |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | मेष | Mesh | Aries | मेष | 🐏 मेंढा | मंगळ (Mars) | अग्नी | अ, ल, ई, चू, चे, चो |
| 2 | वृषभ | Vrushab | Taurus | वृषभ | 🐂 बैल | शुक्र (Venus) | पृथ्वी | बा, वा, ऊ, ए, ओ, वी, वू |
| 3 | मिथुन | Mithun | Gemini | मिथुन | 👬 जुळे | बुध (Mercury) | वायू | का, की, कू, घ, ङ, छ, के |
| 4 | कर्क | Kark | Cancer | कर्क | 🦀 खेकडा | चंद्र (Moon) | जल | ही, हू, हे, हो, डा, डी, डू, डे |
| 5 | सिंह | Sinh | Leo | सिंह | 🦁 सिंह | सूर्य (Sun) | अग्नी | मा, मी, मू, मे, मो, टा, टी, टू |
| 6 | कन्या | Kanya | Virgo | कन्या | 👧 कन्या | बुध (Mercury) | पृथ्वी | टो, पा, पी, पू, ष, ण, ठ, पे, पो |
| 7 | तूळ | Tul | Libra | तुला | ⚖️ तराजू | शुक्र (Venus) | वायू | रा, री, रू, रे, ता, ती, तू, ते |
| 8 | वृश्चिक | Vrushchik | Scorpio | वृश्चिक | 🦂 विंचू | मंगळ (Mars) | जल | तो, ना, नी, नू, ने, नो, या, यी, यू |
| 9 | धनु | Dhanu | Sagittarius | धनु | 🏹 धनुष्य | गुरू (Jupiter) | अग्नी | ये, यो, भा, भी, भू, धा, फा, ढ, भे |
| 10 | मकर | Makar | Capricorn | मकर | 🐊 मगर | शनी (Saturn) | पृथ्वी | खी, खू, खे, खो, गा, गी, जा, जू |
| 11 | कुंभ | Kumbh | Aquarius | कुम्भ | 🏺 कुंभ | शनी (Saturn) | वायू | गू, गे, गो, सा, सी, सू, से, सो, दा |
| 12 | मीन | Meen | Pisces | मीन | 🐟 मासे | गुरू (Jupiter) | जल | दी, दू, थ, झ, ज्ञ, दे, दो, चा, ची |
Also Read: नक्षत्रांची नावे मराठीत
मेष ते मिथुन — पहिल्या तीन राशी 🔥
ज्योतिषशास्त्रातल्या पहिल्या तीन राशी म्हणजे मेष, वृषभ आणि मिथुन. या तिन्ही राशी वेगवेगळ्या तत्त्वांशी जोडलेल्या आहेत. मेष ही अग्नी तत्त्वाची, वृषभ पृथ्वी तत्त्वाची आणि मिथुन वायू तत्त्वाची राशी आहे. या राशींचे लोक साधारणपणे उत्साही, स्थिर आणि बुद्धिमान असतात.
| क्र. | मराठी नाव | English | अक्षरे | स्वभाव वैशिष्ट्ये |
|---|---|---|---|---|
| 1 | मेष | Aries | अ, ल, ई, चू, चे, चो | धाडसी, नेतृत्वगुणी, उत्साही |
| 2 | वृषभ | Taurus | बा, वा, ऊ, ए, ओ, वी, वू | शांत, स्थिर, विश्वासू |
| 3 | मिथुन | Gemini | का, की, कू, घ, ङ, छ, के | बुद्धिमान, चंचल, संवाद कुशल |
जर तुमची राशी मेष असेल तर तुमचं व्यक्तिमत्त्व नेतृत्वगुणी असतं. वृषभ राशीचे लोक जमिनीवर पाय ठेवून चालणारे असतात, तर मिथुन राशीच्या लोकांना बोलणं आणि नवीन गोष्टी शिकणं खूप आवडतं.
कर्क ते कन्या — मधल्या तीन राशी 🌊
कर्क, सिंह आणि कन्या या तीन राशी ज्योतिषचक्राच्या मध्यभागी येतात. कर्क राशी जल तत्त्वाची, सिंह अग्नी तत्त्वाची आणि कन्या पृथ्वी तत्त्वाची आहे. या राशींचे लोक भावनिक, आत्मविश्वासी आणि विश्लेषणात्मक असतात.
| क्र. | मराठी नाव | English | अक्षरे | स्वभाव वैशिष्ट्ये |
|---|---|---|---|---|
| 1 | कर्क | Cancer | ही, हू, हे, हो, डा, डी, डू, डे | भावनिक, कुटुंबप्रेमी, सहानुभूतिशील |
| 2 | सिंह | Leo | मा, मी, मू, मे, मो, टा, टी, टू | आत्मविश्वासी, महत्त्वाकांक्षी, उदार |
| 3 | कन्या | Virgo | टो, पा, पी, पू, ष, ण, ठ, पे, पो | व्यवस्थित, विश्लेषक, मेहनती |
कर्क राशीचे लोक कुटुंबावर खूप प्रेम करतात. सिंह राशीच्या व्यक्ती कोणत्याही गोष्टीत सर्वोत्तम असायला बघतात. कन्या राशीचे लोक बारीक-सारीक गोष्टींवर लक्ष ठेवतात. जर तुम्ही तुमच्या बाळाचं नाव कन्या राशीनुसार ठेवू इच्छित असाल, तर मुलींची मराठी नावे इथे पाहा.
Also Read: गणपतीची नावे मराठीत
तूळ ते धनु — पुढच्या तीन राशी ⚖️
तूळ, वृश्चिक आणि धनु या तीन राशी ज्योतिषचक्रात सातव्या ते नवव्या क्रमांकावर येतात. तूळ वायू तत्त्वाची, वृश्चिक जल तत्त्वाची आणि धनु अग्नी तत्त्वाची राशी आहे. या राशींचे लोक न्यायप्रिय, तीव्र स्वभावाचे आणि साहसी असतात.
| क्र. | मराठी नाव | English | अक्षरे | स्वभाव वैशिष्ट्ये |
|---|---|---|---|---|
| 1 | तूळ | Libra | रा, री, रू, रे, ता, ती, तू, ते | न्यायप्रिय, सौंदर्यप्रेमी, मैत्रीपूर्ण |
| 2 | वृश्चिक | Scorpio | तो, ना, नी, नू, ने, नो, या, यी, यू | दृढनिश्चयी, रहस्यमय, तीव्र |
| 3 | धनु | Sagittarius | ये, यो, भा, भी, भू, धा, फा, ढ, भे | साहसी, आशावादी, स्वतंत्र |
तूळ राशीचे लोक प्रत्येक गोष्टीत समतोल राखतात. वृश्चिक राशीच्या लोकांमध्ये एक वेगळीच तीव्रता असते — ते जे करतात ते पूर्ण मनानं करतात. धनु राशीचे लोक प्रवास आणि ज्ञान या दोन्हींचे शौकीन असतात.
मकर ते मीन — शेवटच्या तीन राशी 🐟
मकर, कुंभ आणि मीन या शेवटच्या तीन राशी आहेत. मकर पृथ्वी तत्त्वाची, कुंभ वायू तत्त्वाची आणि मीन जल तत्त्वाची राशी आहे. या राशींचे लोक अनुक्रमे व्यावहारिक, नवनवीन विचार करणारे आणि कल्पनाशक्तीने समृद्ध असतात.
| क्र. | मराठी नाव | English | अक्षरे | स्वभाव वैशिष्ट्ये |
|---|---|---|---|---|
| 1 | मकर | Capricorn | खी, खू, खे, खो, गा, गी, जा, जू | महत्त्वाकांक्षी, शिस्तप्रिय, जबाबदार |
| 2 | कुंभ | Aquarius | गू, गे, गो, सा, सी, सू, से, सो, दा | स्वतंत्र विचारांचे, मानवतावादी, बुद्धिमान |
| 3 | मीन | Pisces | दी, दू, थ, झ, ज्ञ, दे, दो, चा, ची | कल्पनाशील, दयाळू, अंतर्ज्ञानी |
मकर राशीच्या लोकांना यश मिळवण्यासाठी कठोर मेहनत करायला आवडतं. कुंभ राशीचे लोक समाजात बदल आणण्याची इच्छा बाळगतात. मीन राशीचे लोक अत्यंत संवेदनशील आणि सर्जनशील असतात.
Also Read: शिवाची 108 नावे मराठीत
राशीनुसार स्वामी ग्रह — Ruling Planets 🪐
प्रत्येक राशीला एक स्वामी ग्रह असतो. हा ग्रह त्या राशीच्या व्यक्तीच्या जीवनावर मोठा प्रभाव टाकतो. खाली सर्व 12 राशींचे स्वामी ग्रह दिले आहेत. लक्षात घ्या की काही ग्रह दोन राशींचे स्वामी आहेत — उदाहरणार्थ, शुक्र हा वृषभ आणि तूळ दोन्हींचा स्वामी आहे. जर तुम्हाला ग्रहांची नावे मराठीत जाणून घ्यायची असतील तर तो लेख नक्की वाचा.
| क्र. | राशी (मराठी) | स्वामी ग्रह (मराठी) | Ruling Planet (English) |
|---|---|---|---|
| 1 | मेष | मंगळ | Mars |
| 2 | वृषभ | शुक्र | Venus |
| 3 | मिथुन | बुध | Mercury |
| 4 | कर्क | चंद्र | Moon |
| 5 | सिंह | सूर्य | Sun |
| 6 | कन्या | बुध | Mercury |
| 7 | तूळ | शुक्र | Venus |
| 8 | वृश्चिक | मंगळ | Mars |
| 9 | धनु | गुरू | Jupiter |
| 10 | मकर | शनी | Saturn |
| 11 | कुंभ | शनी | Saturn |
| 12 | मीन | गुरू | Jupiter |
राशीनुसार तत्त्वे — Elements of Zodiac Signs 🌍🔥💨💧
ज्योतिषशास्त्रात चार मुख्य तत्त्वे आहेत — अग्नी, पृथ्वी, वायू आणि जल. प्रत्येक तत्त्वाशी तीन राशी जोडलेल्या आहेत. एकाच तत्त्वाच्या राशींमध्ये काही सारखे गुण आढळतात.
| तत्त्व (मराठी) | Element | संबंधित राशी |
|---|---|---|
| अग्नी | Fire | मेष, सिंह, धनु |
| पृथ्वी | Earth | वृषभ, कन्या, मकर |
| वायू | Air | मिथुन, तूळ, कुंभ |
| जल | Water | कर्क, वृश्चिक, मीन |
अग्नी तत्त्वाचे लोक उत्साही आणि ऊर्जावान असतात. पृथ्वी तत्त्वाचे लोक व्यावहारिक आणि विश्वासार्ह असतात. वायू तत्त्वाचे लोक बौद्धिक आणि सामाजिक असतात. जल तत्त्वाचे लोक भावनिक आणि अंतर्ज्ञानी असतात.
Also Read: श्रीकृष्णाची नावे मराठीत
राशीनुसार मुलांची नावे — Baby Names by Rashi 👶
भारतीय परंपरेनुसार बाळाचं नाव जन्मराशीच्या अक्षरानुसार ठेवलं जातं. यामुळे ज्योतिषदृष्ट्या बाळाला शुभ लाभ मिळतो असं मानलं जातं. खालील टेबलमध्ये प्रत्येक राशीसाठी काही उदाहरणादाखल मुलांची आणि मुलींची नावे दिली आहेत.
| क्र. | राशी | मुलांचे नाव (Boy) | मुलींचे नाव (Girl) |
|---|---|---|---|
| 1 | मेष | अनिकेत, लक्ष्य, चेतन | अनन्या, लावण्या, ईशा |
| 2 | वृषभ | बादल, वासुदेव, एकनाथ | वैष्णवी, ऊर्जिता, एकता |
| 3 | मिथुन | कार्तिक, कुणाल, घनश्याम | काव्या, कीर्ती, छाया |
| 4 | कर्क | हिमांशु, हेमंत, डॅनिश | हिमानी, हेमा, डिम्पल |
| 5 | सिंह | मयूर, मिलिंद, टिकेश | मानसी, मीरा, टीना |
| 6 | कन्या | पार्थ, पुनीत, णवनीत | पल्लवी, पूजा, पद्मा |
| 7 | तूळ | राहुल, रितेश, तेजस | राधा, रिया, तनुजा |
| 8 | वृश्चिक | नरेंद्र, निखिल, यशवंत | नंदिनी, निकिता, यामिनी |
| 9 | धनु | भावेश, धनंजय, योगेश | भाग्यश्री, धनश्री, योगिता |
| 10 | मकर | खुशाल, गणेश, जयेश | गायत्री, गीता, जान्हवी |
| 11 | कुंभ | गौरव, सागर, सुमित | गौरी, सानिका, सुप्रिया |
| 12 | मीन | दीपक, दुर्गेश, चंद्रकांत | दीपाली, दुर्गा, चारुलता |
बाळाचं नाव ठरवत असाल तर मुलांची मराठी नावे आणि मुलींची मराठी नावे या यादीतून अजून बरीच नावे शोधता येतील.
राशी कशी ओळखतात? — How to Find Your Rashi 🤔
बरेच लोक विचारतात — “माझी राशी कोणती?” हे जाणून घेण्याचे दोन मुख्य मार्ग आहेत:
1. जन्म नक्षत्रावरून: बाळाच्या जन्मवेळी चंद्र ज्या नक्षत्रात असतो, त्यावरून जन्मराशी ठरते. हे सर्वांत अचूक आहे. नक्षत्रांबद्दल अधिक जाणून घेण्यासाठी नक्षत्रांची नावे मराठीत हा लेख उपयोगी पडेल.
2. नावाच्या पहिल्या अक्षरावरून: तुमच्या नावाचे पहिले अक्षर कोणत्या राशीच्या अक्षरांत येते, ती तुमची नाम राशी मानली जाते.
| नक्षत्र | संबंधित राशी |
|---|---|
| अश्विनी, भरणी, कृत्तिका (पाद 1) | मेष |
| कृत्तिका (पाद 2-4), रोहिणी, मृगशीर्ष (पाद 1-2) | वृषभ |
| मृगशीर्ष (पाद 3-4), आर्द्रा, पुनर्वसू (पाद 1-3) | मिथुन |
| पुनर्वसू (पाद 4), पुष्य, आश्लेषा | कर्क |
| मघा, पूर्वा फाल्गुनी, उत्तरा फाल्गुनी (पाद 1) | सिंह |
| उत्तरा फाल्गुनी (पाद 2-4), हस्त, चित्रा (पाद 1-2) | कन्या |
| चित्रा (पाद 3-4), स्वाती, विशाखा (पाद 1-3) | तूळ |
| विशाखा (पाद 4), अनुराधा, ज्येष्ठा | वृश्चिक |
| मूळ, पूर्वाषाढा, उत्तराषाढा (पाद 1) | धनु |
| उत्तराषाढा (पाद 2-4), श्रवण, धनिष्ठा (पाद 1-2) | मकर |
| धनिष्ठा (पाद 3-4), शतभिषा, पूर्वाभाद्रपद (पाद 1-3) | कुंभ |
| पूर्वाभाद्रपद (पाद 4), उत्तराभाद्रपद, रेवती | मीन |
Also Read: अष्टविनायकांची नावे मराठीत
राशींबद्दल रोचक तथ्ये — Interesting Facts ✨
-
दोन प्रकारची ज्योतिषपद्धती: भारतीय (वैदिक) ज्योतिषात राशी चंद्राच्या स्थानावरून ठरते, तर पाश्चात्त्य (Western) ज्योतिषात सूर्याच्या स्थानावरून ठरते. म्हणून एकाच व्यक्तीची दोन्ही पद्धतींत वेगवेगळी राशी असू शकते.
-
राशीचक्र म्हणजे काय? आकाशातील 360 अंशांचं वर्तुळ 12 समान भागांत विभागलं जातं — प्रत्येक भाग 30 अंशांचा — आणि त्यालाच एक राशी म्हणतात.
-
राशी आणि शरीराचे अवयव: प्रत्येक राशीला शरीराच्या एका विशिष्ट भागाशी जोडलं जातं. उदाहरणार्थ, मेष राशी डोक्याशी, तर मीन राशी पायाशी संबंधित आहे. शरीराच्या अवयवांची नावे मराठीत हा लेख वाचून अधिक माहिती मिळवा.
-
सर्वांत दुर्मिळ राशी कोणती? काही अभ्यासांनुसार मकर राशीचे लोक सर्वांत कमी आढळतात, कारण या कालावधीत (जानेवारी) जन्मदर तुलनेनं कमी असतो.
-
“ओफिउकस” — 13वी राशी? NASA ने एकदा 13व्या तारकासमूहाचा उल्लेख केला होता, पण ज्योतिषशास्त्रात तो अधिकृतपणे स्वीकारला गेलेला नाही. भारतीय ज्योतिषात 12 राशीच कायम आहेत.
-
राशी आणि रंग: प्रत्येक राशीला एक भाग्यशाली रंग असतो. उदाहरणार्थ, मेष राशीचा लाल, वृषभ राशीचा पांढरा, आणि मिथुन राशीचा हिरवा. रंगांची नावे मराठीत पाहून तुम्ही अधिक जाणून घेऊ शकता.
-
नावातील पहिल्या अक्षराचं महत्त्व: भारतात बहुतांश कुटुंबे बाळाच्या जन्मराशीनुसार नामकरण करतात. म्हणूनच पंडितजी नामकरण विधीच्या वेळी राशीची अक्षरे सांगतात.
समारोप — Conclusion 📝
या लेखात आम्ही 12 राशींची संपूर्ण माहिती मराठीत दिली — राशींची नावे, अक्षरे, स्वामी ग्रह, तत्त्वे, स्वभाव वैशिष्ट्ये आणि राशीनुसार बाळांची नावे. ही माहिती विद्यार्थी, पालक आणि ज्योतिषप्रेमी सर्वांसाठी उपयुक्त आहे. तुम्हाला हा लेख आवडला असेल तर नक्की बुकमार्क करा आणि मित्रमंडळींसोबत शेअर करा. अजून मराठी नावांच्या यादीसाठी बाळांची नावे मराठीत हा विभाग नक्की पाहा. धन्यवाद! 🙏