Krishna Names in Marathi

श्रीकृष्ण हे हिंदू धर्मातील सर्वात प्रिय आणि पूजनीय देवता आहेत. मग ते लोणी चोरणारे बाळकृष्ण असो, बासरी वाजवणारे गोपाळकृष्ण असो किंवा गीतेचा उपदेश देणारे पार्थसारथी — कृष्णाच्या प्रत्येक रूपाला एक विशेष नाव आहे.

या लेखात आम्ही कृष्णाची नावे मराठी (Krishna Names in Marathi) मध्ये एका सोप्या यादीच्या स्वरूपात दिली आहेत — मराठी नाव, उच्चार आणि अर्थ यांसह. तुम्ही कृष्णाची 108 नावे शोधत असाल, बाळाचं नाव ठेवायला कृष्णाचं एखादं सुंदर नाव हवं असेल, किंवा भक्तीसाठी नामावली हवी असेल — हा लेख तुमच्यासाठीच आहे.

विद्यार्थ्यांना, पालकांना, भक्तांना आणि मराठी शिकणाऱ्या सर्वांना ही कृष्णाची नावे (Lord Krishna Names in Marathi) यादी नक्कीच उपयोगी पडेल. चला तर मग, एक एक नाव अर्थासह जाणून घेऊया!


श्रीकृष्णाची संपूर्ण नावे — मुख्य यादी 📜

खाली श्रीकृष्णाच्या सर्वात प्रसिद्ध आणि महत्त्वाच्या नावांची संपूर्ण यादी दिली आहे. प्रत्येक नावाचा मराठीतला उच्चार आणि हिंदी/इंग्रजी अर्थ सोबत दिला आहे, जेणेकरून सगळ्यांना समजेल.

क्र.मराठी नावRoman (Pronunciation)हिंदी/English अर्थ
1कृष्णKrishnaकाळा, गडद रंगाचा / The Dark One
2गोविंदGovindaगायींचे रक्षण करणारा / Protector of Cows
3माधवMadhavaलक्ष्मीचा पती / Husband of Lakshmi
4गोपाळGopalगायी चरवणारा / Cowherd
5केशवKeshavaसुंदर केसांचा / One with Beautiful Hair
6वासुदेवVasudevवसुदेवाचा पुत्र / Son of Vasudev
7हरीHariपापांचे हरण करणारा / Remover of Sins
8मुरलीधरMurlidharबासरी धारण करणारा / Flute Bearer
9मोहनMohanमोहित करणारा / One Who Enchants
10मुकुंदMukundaमुक्ती देणारा / Giver of Liberation
11श्यामShyamसावळा, काळा / Dark-complexioned
12नंदकुमारNandkumarनंदाचा मुलगा / Son of Nanda
13गिरिधरGiridharपर्वत उचलणारा / Lifter of Mountain
14रणछोडरायRanchhodraiरणभूमी सोडणारा / One Who Left Battlefield
15जगन्नाथJagannathजगाचा स्वामी / Lord of the World
16देवकीनंदनDevakinandanदेवकीचा पुत्र / Son of Devaki
17यशोदानंदनYashodanandanयशोदेचा लाडका / Beloved of Yashoda
18दामोदरDamodarदोरीने बांधलेला / Tied with a Rope
19मनोहरManoharमन हरण करणारा / Heart Stealer
20बनमाळीBanmaliवनमाला धारण करणारा / Wearer of Forest Garland
21मुरारीMurariमुर दैत्याचा नाश करणारा / Slayer of Demon Mura
22अच्युतAchyutकधीही न ढळणारा / Infallible
23अनंतAnantज्याला अंत नाही / Infinite
24नारायणNarayanसर्वव्यापी / All-pervading
25पुरुषोत्तमPurushottamसर्वश्रेष्ठ पुरुष / Supreme Being
26विष्णूVishnuसर्वव्यापक / All-pervading God
27पद्मनाभPadmanabhनाभीतून कमळ उगवणारा / Lotus-naveled
28चक्रपाणीChakrapaniसुदर्शन चक्र धारण करणारा / Holder of Discus
29श्रीधरShridharलक्ष्मीला धारण करणारा / Bearer of Lakshmi
30मधुसूदनMadhusudanमधु दैत्याचा संहारकर्ता / Slayer of Demon Madhu
31त्रिविक्रमTrivikramतीन पावलांनी विश्व व्यापणारा / Three-step Conqueror
32वामनVamanबुटका अवतार / The Dwarf Incarnation
33हृषिकेशHrishikeshइंद्रियांचा स्वामी / Master of Senses
34पार्थसारथीParthasarathiअर्जुनाचा सारथी / Charioteer of Arjuna
35जनार्दनJanardanलोकांचे पालन करणारा / Protector of People
36उपेंद्रUpendraइंद्राचा धाकटा बंधू / Younger Brother of Indra
37वनमाळीVanmaliवनमाला परिधान करणारा / Wearer of Wild Flowers Garland
38पीतांबरPitambarपिवळे वस्त्र धारण करणारा / Wearer of Yellow Garments
39कंसारीKansariकंसाचा शत्रू / Enemy of Kansa
40द्वारकाधीशDwarakadhishद्वारकेचा राजा / King of Dwarka
41गोपीनाथGopinathगोपींचा स्वामी / Lord of Gopis
42रासबिहारीRasbihariरासलीला करणारा / Performer of Raas Leela
43बालकृष्णBalkrishnaबालरूपातील कृष्ण / Child Krishna
44लीलाधरLiladharदिव्य लीला करणारा / Performer of Divine Play
45विश्वरूपVishwaroopविश्वरूप दाखवणारा / Cosmic Form
46योगेश्वरYogeshwarयोगाचा ईश्वर / Lord of Yoga
47धनंजयDhananjayसंपत्ती जिंकणारा / Winner of Wealth
48शंखधारीShankhdhāriशंख धारण करणारा / Conch Bearer
49वैकुंठनाथVaikunthanathवैकुंठाचा स्वामी / Lord of Vaikuntha
50कमलनयनKamalnayanकमळासारखे डोळे असणारा / Lotus-eyed
51घनश्यामGhanashyamमेघासारखा सावळा / Dark as Clouds
52रमापतीRamapatiलक्ष्मीचा पती / Husband of Rama (Lakshmi)
53शारंगपाणीSharangpaniशारंग धनुष्य धारण करणारा / Holder of Bow Sharanga
54गदाधरGadadharगदा धारण करणारा / Mace Bearer
55विठ्ठलVitthalविटेवर उभा राहणारा / One Standing on Brick
56पांडुरंगPandurangगोरा, शुभ्र रंगाचा / White-complexioned
57रुक्मिणीवल्लभRukminivallabhरुक्मिणीचा प्रियकर / Beloved of Rukmini
58सत्यभामेशSatyabhameshसत्यभामेचा पती / Husband of Satyabhama
59राधावल्लभRadhavallabhराधेचा प्रियकर / Beloved of Radha
60कुंजबिहारीKunjbihariकुंजात विहार करणारा / One Who Roams in Groves

Also Read: गणपतीची नावे मराठीत (Ganapati Names in Marathi)


कृष्णाची 108 नावे — पवित्र अष्टोत्तर नामावली 🙏

हिंदू परंपरेत कोणत्याही देवतेची 108 नावे अत्यंत पवित्र मानली जातात. कृष्णाची 108 नावे म्हणजे “श्रीकृष्ण अष्टोत्तर शतनामावली.” वरील 60 नावांव्यतिरिक्त, पुढील नावे या पवित्र 108 नामावलीत येतात:

क्र.मराठी नावRomanअर्थ
61अधोक्षजAdhokshajइंद्रियांच्या पलीकडचा / Beyond Senses
62ऋषभRushabhसर्वश्रेष्ठ / The Best
63सर्वेश्वरSarveshwarसर्वांचा ईश्वर / God of All
64विश्वंभरVishwambharविश्वाचे पालन करणारा / Sustainer of Universe
65कैटभारीKaitabhariकैटभ दैत्याचा नाश करणारा / Slayer of Kaitabh
66शौरीShauriशूरवीर / The Brave One
67वृषभाक्षVrishabhakshaधर्माचे डोळे असणारा / Righteous-eyed
68सनातनSanatanशाश्वत / Eternal
69वृंदावनचंद्रVrindavanchandraवृंदावनाचा चंद्र / Moon of Vrindavan
70श्रीनिवासShrinivasलक्ष्मीचे निवासस्थान / Abode of Lakshmi
71गोवर्धनधारीGovardhandhariगोवर्धन पर्वत उचलणारा / Lifter of Govardhan
72नवनीतचोरNavneetchorलोणी चोरणारा / Butter Thief
73मखनचोरMakhanchorलोणी चोरणारा / Butter Stealer
74यदुनंदनYadunandanयदुवंशाचा मुलगा / Son of Yadu Clan
75यदुवीरYaduvirयदुवंशातील वीर / Hero of Yadu Clan
76सच्चिदानंदSachchidanandसत्-चित्-आनंद स्वरूप / Truth-Consciousness-Bliss
77सारथीSarathiरथ हाकणारा / Charioteer
78गीताकारGitakarगीतेचा उपदेशक / Author of Gita
79कालियामर्दनKaliyamardanकाळिया नागाला नमवणारा / Subduer of Kaliya Serpent
80नटवरNatwarसुंदर नृत्य करणारा / Skilled Dancer

Also Read: शिवाची 108 नावे मराठीत (Shiva 108 Names in Marathi)


गोविंद, माधव आणि कृष्णाची विशेष नावे 🌟

कृष्णाला अनेक विशेष नावांनी ओळखलं जातं — गोविंद, माधव, केशव ही सर्वात जास्त उच्चारली जाणारी नावे आहेत. प्रत्येक नावामागे एक कथा, एक अर्थ दडलेला आहे. ही नावे मुलांची नावे ठेवताना खूप लोकप्रिय आहेत.

क्र.मराठी नावRomanअर्थ
1गोविंदGovindaगायींना आनंद देणारा
2माधवMadhavaवसंत ऋतूचा देव, लक्ष्मीपती
3केशवKeshavaब्रह्मा-विष्णू-शिवांचा स्वामी
4दामोदरDamodarयशोदेने दोरीने बांधलेला
5वासुदेवVasudevवसुदेवपुत्र
6हरीHariदुःखे दूर करणारा
7जनार्दनJanardanभक्तांचे रक्षण करणारा
8अच्युतAchyutअचल, स्थिर
9उपेंद्रUpendraइंद्रापेक्षा श्रेष्ठ
10श्रीधरShridharसंपत्तीचा स्वामी

राधा-कृष्णाशी संबंधित नावे 💕

राधा आणि कृष्णाचं प्रेम हे भक्तीचं सर्वोत्तम प्रतीक मानलं जातं. कृष्णाची काही नावे खास राधेशी जोडलेली आहेत. जर तुम्ही मुलीसाठी सुंदर नाव शोधत असाल, तर राधेची नावेही खूप छान आहेत.

क्र.मराठी नावRomanअर्थ
1राधावल्लभRadhavallabhराधेचा प्रिय
2राधेश्यामRadheshyamराधेचा श्याम
3राधाकृष्णRadhakrishnaराधा आणि कृष्ण यांचे युगुल
4राधारमणRadharamanराधेला रमवणारा
5राधामोहनRadhamohanराधेला मोहित करणारा
6राधाकांतRadhakantराधेचा प्रियकर
7कुंजबिहारीKunjbihariराधेसोबत कुंजात फिरणारा
8रासबिहारीRasbihariराधेसोबत रासलीला करणारा
9प्रियतमPriyatamसर्वात प्रिय
10वृंदावनचंद्रVrindavanchandraवृंदावनाचा चांदणा

Also Read: नवनाथांची नावे मराठीत (Navnath Names in Marathi)


बाळकृष्णाची नावे — बालरूपातील श्रीकृष्ण 👶

कृष्णाचं बालपण म्हणजे लोणी चोरणे, गोपींना त्रास देणे आणि अद्भुत लीला करणे! बाळकृष्णाची ही नावे बाळाला नाव ठेवताना खूप लोकप्रिय आहेत.

क्र.मराठी नावRomanअर्थ
1बालकृष्णBalkrishnaबालरूपातील कृष्ण
2नवनीतचोरNavneetchorलोणी चोरणारा
3मखनचोरMakhanchorलोणी चोरणारा
4लाडू गोपाळLadu Gopalलाडका गोपाळ
5कान्हाKanhaकृष्णाचे लाडाचे नाव
6नंदलालNandlalनंदाचा लाल (मुलगा)
7गोपाळकृष्णGopalkrishnaगायी चरवणारा कृष्ण
8छैलबिहारीChhailbihariसुंदर विहार करणारा
9बालमुकुंदBalmukundबालरूपात मुक्ती देणारा
10गोकुळनंदनGokulnandanगोकुळातील आनंद
11यशोदालालYashodalalयशोदेचा लाडका
12वत्सपाळVatsapalवासरांचे पालन करणारा

Also Read: दत्तात्रेयांची 1008 नावे मराठीत


कृष्णाच्या योद्धा आणि राजा रूपातील नावे ⚔️

कृष्ण फक्त बासरीवादक नव्हते — ते एक कुशल रणनीतिकार, द्वारकेचे राजा आणि महाभारतातील सूत्रधार होते. त्यांच्या या वीर रूपाशी जोडलेली नावे पाहा. जर तुम्ही राजेशाही मराठी नावे शोधत असाल, तर ही नावे अगदी योग्य आहेत.

क्र.मराठी नावRomanअर्थ
1द्वारकाधीशDwarakadhishद्वारकेचा राजा
2पार्थसारथीParthasarathiअर्जुनाचा सारथी
3रणछोडरायRanchhodraiयुद्धभूमी सोडणारा (रणनीती म्हणून)
4चक्रपाणीChakrapaniसुदर्शन चक्रधारी
5गदाधरGadadharगदा धारण करणारा
6शारंगपाणीSharangpaniधनुष्यधारी
7कंसारीKansariकंसाचा वध करणारा
8मधुसूदनMadhusudanमधु दैत्याचा संहारक
9कालियामर्दनKaliyamardanकाळिया नागावर विजय मिळवणारा
10मुरारीMurariमुर दैत्याचा नाशक
11योगेश्वरYogeshwarयोगशक्तीचा स्वामी
12विश्वरूपVishwaroopविश्वरूप दाखवणारा

कृष्णाची दुर्मिळ आणि कमी ऐकलेली नावे 💎

काही नावे इतकी दुर्मिळ आहेत की ती फार कमी लोकांना माहीत असतात. पण ही नावे खूप अर्थपूर्ण आणि सुंदर आहेत. बाळाला एक युनिक नाव द्यायचं असेल तर ही यादी नक्की बघा.

क्र.मराठी नावRomanअर्थ
1अरिसूदनArisudanशत्रूंचा नाश करणारा
2प्रज्ञानPradnyaanश्रेष्ठ ज्ञान असलेला
3विभुVibhuसर्वव्यापी
4दयानिधीDayanidhiदयेचा खजिना
5अघनाशकAghanashakपापांचा नाश करणारा
6सुमुखSumukhसुंदर मुखाचा
7सुमेधSumedhबुद्धिमान
8वीरभद्रVirbhadraशूर आणि शुभ
9शतावर्तShatavartशतपट कृती करणारा
10अपराजितAparajitकधीही न हरणारा / Undefeated
11प्रभविष्णूPrabhavishnuप्रभावशाली विष्णू
12दर्पहाDarpahaअहंकार नष्ट करणारा

Also Read: अष्टविनायकांची नावे मराठीत


विठ्ठल-पांडुरंग — महाराष्ट्रातील कृष्णाची रूपे 🏛️

महाराष्ट्रात कृष्णाचे सर्वात लोकप्रिय रूप म्हणजे विठ्ठल किंवा पांडुरंग. पंढरपूरचा विठोबा हा वारकरी संप्रदायाचा आधारस्तंभ आहे. संत ज्ञानेश्वर, तुकाराम, नामदेव यांनी या नावांचा गजर केला. ही नावे महाराष्ट्रात अत्यंत प्रिय आहेत.

क्र.मराठी नावRomanअर्थ
1विठ्ठलVitthalविटेवर उभा राहणारा
2पांडुरंगPandurangगोरा, तेजस्वी
3विठोबाVithobaविठ्ठलाचे लाडाचे नाव
4पंढरीनाथPandharinathपंढरपूरचा स्वामी
5रुक्मिणीवल्लभRukminivallabhरुक्मिणीचा प्रियकर
6विठाईVithaiविठ्ठलाचे आणखी एक नाव
7पंढरीचा राणाPandharichā Rānāपंढरपूरचा राजा
8अभंगवाचाAbhangvāchāअभंगात गायला जाणारा
9चंद्रभागापतीChandrabhagapatiचंद्रभागा नदीतीरचा स्वामी
10वारकरीनाथVarkarinathवारकऱ्यांचा देव

कृष्णाच्या नावांवरून मुलांसाठी आधुनिक नावे 👦

कृष्णाच्या नावांमधून प्रेरणा घेऊन बरीच आधुनिक, ट्रेंडी नावे ठेवता येतात. ही नावे मराठी मुलांच्या नावांमध्ये खूप लोकप्रिय होत आहेत कारण ही छोटी, सोपी आणि अर्थपूर्ण आहेत.

क्र.मराठी नावRomanअर्थ
1किशनKishanकृष्णाचे लोकप्रिय रूप
2कान्हाKanhaकृष्णाचे लाडके नाव
3वेदVedज्ञान (कृष्णाचे ज्ञानस्वरूप)
4आर्यनAryanश्रेष्ठ (कृष्णाशी संबंधित)
5रेयांशReyanshप्रकाशाचा अंश
6विहानVihaanसकाळ, नवी सुरुवात
7मोहितMohitमोहन (कृष्ण) पासून
8मयूरMayurमोराचे पंख (कृष्णाचे प्रतीक)
9ध्रुवDhruvस्थिर, कृष्णभक्त ध्रुव
10अनयAnayअनंताचे रूप
11शौर्यShauryaशौरी (कृष्ण) पासून
12रिधानRidhanशोधक, विशेष

Also Read: नक्षत्रांवरून बाळांची नावे मराठीत


कृष्णाच्या नावांबद्दल रोचक तथ्य 🤔

  1. कृष्ण या शब्दाचा अर्थ “काळा” किंवा “गडद” असा आहे. पण हा रंग अशुभ नसून, सर्व रंगांना आत्मसात करणारा मानला जातो — जसे आकाश आणि समुद्र गडद असतात.

  2. विष्णू सहस्रनामात कृष्णाची 1000 हून अधिक नावे आहेत. या प्रत्येक नावामागे एक वेगळी कथा आणि तत्त्वज्ञान दडलेलं आहे.

  3. “विठ्ठल” हे नाव फक्त महाराष्ट्र आणि कर्नाटकात प्रसिद्ध आहे. इतर राज्यांमध्ये हे नाव फारसं ऐकायला मिळत नाही, पण पंढरपूरच्या वारीमुळे हे नाव जगभर प्रसिद्ध झालं.

  4. कृष्णाची 108 नावे रोज म्हणण्याची परंपरा आहे. असे मानले जाते की या नावांचे पठण केल्याने मानसिक शांती मिळते आणि पापांचा नाश होतो.

  5. “रणछोडराय” हे नाव ऐकायला विचित्र वाटतं — “रण (युद्ध) छोडणारा” — पण यामागे कृष्णाची कुशल रणनीती आहे. जरासंधाशी युद्ध टाळून त्यांनी लोकांचे प्राण वाचवले.

  6. गोविंद हे नाव शीख धर्मातही महत्त्वाचं आहे. शीखांचे दहावे गुरू — गुरू गोविंद सिंह — यांचं नाव कृष्णाच्या “गोविंद” या नावावरून ठेवलं गेलं.

  7. भारतात “कृष्ण” हे मुलांचं सर्वात जास्त ठेवलं जाणारं नाव आहे — याचे अनेक रूपे आहेत जसे किशन, कान्हा, कृष्णा, कन्हैया इत्यादी.


निष्कर्ष ✨

श्रीकृष्णाची प्रत्येक नाव एक कथा सांगतं, एक गुण दर्शवतं. या लेखात आम्ही 150+ कृष्णाची नावे मराठीत अर्थासह दिली आहेत — बालकृष्णापासून द्वारकाधीशापर्यंत, राधावल्लभापासून विठ्ठलापर्यंत. बाळाचं नाव ठेवायचं असो, अष्टोत्तर नामावली म्हणायची असो, किंवा फक्त ज्ञान वाढवायचं असो — ही यादी तुमच्या कामाची नक्की आहे.

हा लेख आवडला असेल तर बुकमार्क करा आणि शेअर करा. राशींवरून नावे किंवा बौद्ध नावे मराठीत याबद्दलही वाचा!

॥ हरे कृष्ण हरे कृष्ण, कृष्ण कृष्ण हरे हरे ॥ 🙏

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to Top