क्या आप या आपके बच्चे मराठी में प्राण्यांची नावे (Animals Name in Marathi) सीखना चाहते हैं? तो आप बिलकुल सही जगह पर आए हैं! चाहे आप स्कूल प्रोजेक्ट के लिए तैयारी कर रहे हों, competitive exam की preparation कर रहे हों, या फिर बच्चों को मराठी शिकवायची असेल — यह article आपके पूरे काम आएगा।
इस article में हमने 100 से ज़्यादा प्राण्यांची नावे मराठीत (Animals Name in Marathi) दिए हैं — मराठी (देवनागरी), Roman pronunciation, और हिंदी/English meaning के साथ। सिर्फ एक लंबी लिस्ट नहीं, बल्कि हमने इन्हें categories में बाँटा है — पाळीव प्राणी (domestic), जंगली प्राणी (wild), पाण्यातील प्राणी (water animals), कीटक (insects), आणि बरेच काही।
हर table में numbering, correct Marathi spelling, और आसान pronunciation guide है, ताकि कोई भी — भले ही मराठी नवीन शिकत असेल — आसानी से समझ सके। तो चलिए शुरू करते हैं! 🐘🦁🐄
संपूर्ण प्राण्यांची नावे — Complete Animals Name List 📋
नीचे दी गई table में हमने 60+ common प्राण्यांची नावे एक साथ दिए हैं। यह main master list है — Marathi, Roman pronunciation, और Hindi/English meaning तीनों के साथ।
| क्र. | मराठी नाव | Roman (Pronunciation) | हिंदी/English अर्थ |
|---|---|---|---|
| 1 | कुत्रा | Kutra | कुत्ता / Dog |
| 2 | मांजर | Manjar | बिल्ली / Cat |
| 3 | गाय | Gaay | गाय / Cow |
| 4 | बैल | Bail | बैल / Ox |
| 5 | म्हैस | Mhais | भैंस / Buffalo |
| 6 | घोडा | Ghoda | घोड़ा / Horse |
| 7 | गाढव | Gadhav | गधा / Donkey |
| 8 | शेळी | Sheli | बकरी / Goat |
| 9 | बोकड | Bokad | बकरा / He-Goat |
| 10 | मेंढी | Mendhi | भेड़ / Sheep |
| 11 | डुक्कर | Dukkar | सूअर / Pig |
| 12 | ससा | Sasa | खरगोश / Rabbit |
| 13 | उंदीर | Undir | चूहा / Rat |
| 14 | सिंह | Sinh | शेर / Lion |
| 15 | वाघ | Vagh | बाघ / Tiger |
| 16 | हत्ती | Hatti | हाथी / Elephant |
| 17 | अस्वल | Aswal | भालू / Bear |
| 18 | माकड | Makad | बंदर / Monkey |
| 19 | हरीण | Harin | हिरण / Deer |
| 20 | कोल्हा | Kolha | लोमड़ी / Fox |
| 21 | लांडगा | Landga | भेड़िया / Wolf |
| 22 | बिबट्या | Bibatya | तेंदुआ / Leopard |
| 23 | चित्ता | Chitta | चीता / Cheetah |
| 24 | गेंडा | Genda | गैंडा / Rhinoceros |
| 25 | जिराफ | Jiraph | जिराफ / Giraffe |
| 26 | झेब्रा | Zebra | ज़ेब्रा / Zebra |
| 27 | मगर | Magar | मगरमच्छ / Crocodile |
| 28 | कासव | Kasav | कछुआ / Tortoise |
| 29 | साप | Saap | साँप / Snake |
| 30 | सरडा | Sarda | छिपकली / Lizard |
| 31 | बेडूक | Beduk | मेंढक / Frog |
| 32 | मासा | Masa | मछली / Fish |
| 33 | व्हेल | Whale | व्हेल / Whale |
| 34 | डॉल्फिन | Dolphin | डॉल्फिन / Dolphin |
| 35 | शार्क | Shark | शार्क / Shark |
| 36 | ऑक्टोपस | Octopus | ऑक्टोपस / Octopus |
| 37 | उंट | Unt | ऊँट / Camel |
| 38 | याक | Yak | याक / Yak |
| 39 | तरस | Taras | लकड़बग्घा / Hyena |
| 40 | मुंगूस | Mungoos | नेवला / Mongoose |
| 41 | खार | Khar | साही / Porcupine |
| 42 | पँगोलिन | Pangolin | पैंगोलिन / Pangolin |
| 43 | गोरिला | Gorilla | गोरिल्ला / Gorilla |
| 44 | चिंपांझी | Chimpanzi | चिंपैंज़ी / Chimpanzee |
| 45 | कांगारू | Kangaroo | कंगारू / Kangaroo |
| 46 | रानडुक्कर | Raandukkar | जंगली सूअर / Wild Boar |
| 47 | गवा | Gava | बाइसन / Bison (Indian) |
| 48 | खेकडा | Khekda | केकड़ा / Crab |
| 49 | गांडूळ | Gandul | केंचुआ / Earthworm |
| 50 | फुलपाखरू | Phulpakhru | तितली / Butterfly |
| 51 | मधमाशी | Madhmashi | मधुमक्खी / Honey Bee |
| 52 | मुंगी | Mungi | चींटी / Ant |
| 53 | माशी | Mashi | मक्खी / Fly |
| 54 | डास | Das | मच्छर / Mosquito |
| 55 | झुरळ | Zhural | तिलचट्टा / Cockroach |
| 56 | विंचू | Vinchu | बिच्छू / Scorpion |
| 57 | कोळी | Koli | मकड़ी / Spider |
| 58 | गोगलगाय | Gogalgaay | घोंघा / Snail |
| 59 | पाल | Paal | घरगुती छिपकली / Gecko |
| 60 | नीलगाय | Nilgaay | नीलगाय / Nilgai |
Also Read: पक्ष्यांची नावे मराठीत — Birds Name in Marathi
पाळीव प्राणी — Domestic Animals Name in Marathi 🐄🐕
पाळीव प्राणी म्हणजे असे प्राणी जे माणसांबरोबर राहतात, घरी किंवा शेतात पाळले जातात। ये हमारे रोज़मर्रा की ज़िंदगी का हिस्सा हैं — दूध देने से लेकर, खेती में मदद करने तक, और साथी (pet) के रूप में भी। बच्चे सबसे पहले इन्हीं प्राण्यांची नावे सीखते हैं!
| क्र. | मराठी नाव | Roman | अर्थ |
|---|---|---|---|
| 1 | कुत्रा | Kutra | कुत्ता / Dog |
| 2 | मांजर | Manjar | बिल्ली / Cat |
| 3 | गाय | Gaay | गाय / Cow |
| 4 | बैल | Bail | बैल / Ox |
| 5 | म्हैस | Mhais | भैंस / Buffalo |
| 6 | घोडा | Ghoda | घोड़ा / Horse |
| 7 | गाढव | Gadhav | गधा / Donkey |
| 8 | शेळी | Sheli | बकरी / Goat |
| 9 | बोकड | Bokad | बकरा / He-Goat |
| 10 | मेंढी | Mendhi | भेड़ / Sheep |
| 11 | डुक्कर | Dukkar | सूअर / Pig |
| 12 | ससा | Sasa | खरगोश / Rabbit |
| 13 | उंट | Unt | ऊँट / Camel |
| 14 | खेचर | Khechar | खच्चर / Mule |
| 15 | बैलगाडीचा बैल | Bailgadichaa Bail | बैलगाड़ी का बैल / Bullock |
अगर आप अपने pet dog के लिए एक प्यारा मराठी नाम ढूंढ रहे हैं, तो कुत्र्यांची नावे मराठीत ज़रूर देखें!
जंगली प्राणी — Wild Animals Name in Marathi 🦁🐅
जंगली प्राणी म्हणजे जे जंगलात, डोंगरात किंवा निसर्गात मुक्तपणे राहतात। ये प्राणी पालतू नहीं होते — इन्हें जंगलों, राष्ट्रीय उद्यानों और अभयारण्यों में देखा जा सकता है। महाराष्ट्रात ताडोबा, संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यान यांसारख्या ठिकाणी हे प्राणी आढळतात.
| क्र. | मराठी नाव | Roman | अर्थ |
|---|---|---|---|
| 1 | सिंह | Sinh | शेर / Lion |
| 2 | वाघ | Vagh | बाघ / Tiger |
| 3 | बिबट्या | Bibatya | तेंदुआ / Leopard |
| 4 | चित्ता | Chitta | चीता / Cheetah |
| 5 | हत्ती | Hatti | हाथी / Elephant |
| 6 | अस्वल | Aswal | भालू / Bear |
| 7 | हरीण | Harin | हिरण / Deer |
| 8 | कोल्हा | Kolha | लोमड़ी / Fox |
| 9 | लांडगा | Landga | भेड़िया / Wolf |
| 10 | तरस | Taras | लकड़बग्घा / Hyena |
| 11 | गेंडा | Genda | गैंडा / Rhinoceros |
| 12 | माकड | Makad | बंदर / Monkey |
| 13 | गवा | Gava | भारतीय बाइसन / Indian Bison |
| 14 | रानडुक्कर | Raandukkar | जंगली सूअर / Wild Boar |
| 15 | नीलगाय | Nilgaay | नीलगाय / Nilgai |
| 16 | मुंगूस | Mungoos | नेवला / Mongoose |
| 17 | खार | Khar | साही / Porcupine |
| 18 | रानमांजर | Raanmanjar | जंगली बिल्ली / Wild Cat |
| 19 | सांबर | Sambar | सांभर / Sambar Deer |
| 20 | पँगोलिन | Pangolin | पैंगोलिन / Pangolin |
Also Read: फुलांची नावे मराठीत — Flowers Name in Marathi
पाण्यातील प्राणी — Water Animals Name in Marathi 🐟🐢
पाण्यात राहणारे प्राणी — म्हणजे नदी, समुद्र, तलावात आढळणारे जीव। ये प्राणी बच्चों को बहुत fascinating लगते हैं। समुद्राखालच्या जगात अनेक अद्भुत प्राणी राहतात — चला त्यांची नावे शिकूया!
| क्र. | मराठी नाव | Roman | अर्थ |
|---|---|---|---|
| 1 | मासा | Masa | मछली / Fish |
| 2 | व्हेल | Whale | व्हेल / Whale |
| 3 | डॉल्फिन | Dolphin | डॉल्फिन / Dolphin |
| 4 | शार्क | Shark | शार्क / Shark |
| 5 | ऑक्टोपस | Octopus | ऑक्टोपस / Octopus |
| 6 | कासव | Kasav | कछुआ / Turtle |
| 7 | मगर | Magar | मगरमच्छ / Crocodile |
| 8 | खेकडा | Khekda | केकड़ा / Crab |
| 9 | कोळंबी | Kolambi | झींगा / Prawn |
| 10 | जेलीफिश | Jellyfish | जेलीफिश / Jellyfish |
| 11 | सील | Seal | सील / Seal |
| 12 | स्टारफिश | Starfish | तारामासा / Starfish |
| 13 | शिंपला | Shimpla | सीप / Oyster |
| 14 | वॉलरस | Walrus | वॉलरस / Walrus |
| 15 | समुद्री घोडा | Samudri Ghoda | समुद्री घोड़ा / Seahorse |
अगर आपको मछलियों के प्रकार और उनके मराठी नाम जानने हैं, तो माशांची नावे मराठीत देखिए।
सरपटणारे प्राणी — Reptiles Name in Marathi 🐍🦎
सरपटणारे प्राणी म्हणजे जे जमिनीवर पोटावर सरकत चालतात — जसे साप, सरडे, मगरी। इन्हें English में Reptiles कहते हैं। ये cold-blooded होते हैं और ज़्यादातर अंडे देते हैं।
| क्र. | मराठी नाव | Roman | अर्थ |
|---|---|---|---|
| 1 | साप | Saap | साँप / Snake |
| 2 | नाग | Naag | कोबरा / Cobra |
| 3 | अजगर | Ajgar | अजगर / Python |
| 4 | सरडा | Sarda | छिपकली / Lizard |
| 5 | पाल | Paal | गेक्को / Gecko |
| 6 | मगर | Magar | मगरमच्छ / Crocodile |
| 7 | कासव | Kasav | कछुआ / Tortoise |
| 8 | घोरपड | Ghorpad | मॉनिटर लिज़र्ड / Monitor Lizard |
| 9 | गिरगिट | Girgit | गिरगिट / Chameleon |
| 10 | मण्यार | Manyar | करैत / Krait |
Also Read: फळांची नावे मराठीत — Fruits Name in Marathi
कीटक व किडे — Insects Name in Marathi 🦋🐜
कीटक म्हणजे छोटे-छोटे जीव जे आपल्या आजूबाजूला सगळीकडे दिसतात। ये बहुत छोटे होते हैं लेकिन प्रकृति में इनका बहुत बड़ा role है — जैसे मधुमक्खी शहद बनाती है, तितली फूलों का परागण करती है।
| क्र. | मराठी नाव | Roman | अर्थ |
|---|---|---|---|
| 1 | फुलपाखरू | Phulpakhru | तितली / Butterfly |
| 2 | मधमाशी | Madhmashi | मधुमक्खी / Honey Bee |
| 3 | मुंगी | Mungi | चींटी / Ant |
| 4 | माशी | Mashi | मक्खी / Fly |
| 5 | डास | Das | मच्छर / Mosquito |
| 6 | झुरळ | Zhural | तिलचट्टा / Cockroach |
| 7 | विंचू | Vinchu | बिच्छू / Scorpion |
| 8 | कोळी | Koli | मकड़ी / Spider |
| 9 | गांडूळ | Gandul | केंचुआ / Earthworm |
| 10 | नाकतोडा | Naktoda | टिड्डा / Grasshopper |
| 11 | काजवा | Kajva | जुगनू / Firefly |
| 12 | गोम | Gom | दीमक / Termite |
| 13 | ढेकूण | Dhekun | खटमल / Bedbug |
| 14 | गोगलगाय | Gogalgaay | घोंघा / Snail |
| 15 | अळी | Ali | लार्वा / Caterpillar |
विदेशी व दुर्मिळ प्राणी — Exotic & Rare Animals in Marathi 🦒🐧
काही प्राणी भारतात आढळत नाहीत पण शाळेच्या पुस्तकांत आणि TV वर आपण ते नेहमी पाहतो। ये विदेशी (exotic) प्राणी हैं जो Africa, Australia, Arctic जैसी जगहों पर मिलते हैं। इनके मराठी नाम जानना भी ज़रूरी है!
| क्र. | मराठी नाव | Roman | अर्थ |
|---|---|---|---|
| 1 | जिराफ | Jiraph | जिराफ / Giraffe |
| 2 | झेब्रा | Zebra | ज़ेब्रा / Zebra |
| 3 | कांगारू | Kangaroo | कंगारू / Kangaroo |
| 4 | पेंग्विन | Penguin | पेंग्विन / Penguin |
| 5 | ध्रुवीय अस्वल | Dhruviya Aswal | ध्रुवीय भालू / Polar Bear |
| 6 | गोरिला | Gorilla | गोरिल्ला / Gorilla |
| 7 | चिंपांझी | Chimpanzi | चिंपैंज़ी / Chimpanzee |
| 8 | हिप्पोपोटॅमस | Hippopotamus | दरियाई घोड़ा / Hippopotamus |
| 9 | पांडा | Panda | पांडा / Panda |
| 10 | कोआला | Koala | कोआला / Koala |
| 11 | याक | Yak | याक / Yak |
| 12 | लामा | Lama | लामा / Llama |
Also Read: भाज्यांची नावे मराठीत — Vegetables Name in Marathi
प्राण्यांचे नर-मादी व पिल्लांची नावे — Male, Female & Young Ones 🐴🐎
मराठी भाषेत अनेक प्राण्यांच्या नर (male), मादी (female), आणि पिल्लांची (young ones) वेगवेगळी नावे आहेत। यह जानना बहुत interesting है और school exams में भी पूछा जाता है!
| क्र. | प्राणी | नर (Male) | मादी (Female) | पिल्लू (Young) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | गाय/बैल | बैल (Bail) | गाय (Gaay) | वासरू (Vasru) |
| 2 | घोडा | घोडा (Ghoda) | घोडी (Ghodi) | शिंगरू (Shingru) |
| 3 | कुत्रा | कुत्रा (Kutra) | कुत्री (Kutri) | कुत्र्याचे पिल्लू (Pillu) |
| 4 | सिंह | सिंह (Sinh) | सिंहीण (Sinhin) | छावा (Chhava) |
| 5 | वाघ | वाघ (Vagh) | वाघीण (Vaghin) | बछडा (Bachhda) |
| 6 | हत्ती | हत्ती (Hatti) | हत्तीण (Hattin) | पिल्लू (Pillu) |
| 7 | शेळी | बोकड (Bokad) | शेळी (Sheli) | करडू (Kardu) |
| 8 | मेंढी | मेंढा (Mendha) | मेंढी (Mendhi) | कोकरू (Kokru) |
| 9 | डुक्कर | डुक्कर (Dukkar) | डुकरीण (Dukrin) | पिल्लू (Pillu) |
| 10 | म्हैस | रेडा (Reda) | म्हैस (Mhais) | रेडकू (Redku) |
यह table बच्चों के लिए बहुत useful है — खासकर मराठी शब्दसंग्रह बढ़ाने के लिए।
उभयचर प्राणी — Amphibians Name in Marathi 🐸
उभयचर प्राणी म्हणजे जे पाण्यात आणि जमिनीवर दोन्हीकडे राहू शकतात। इन्हें English में Amphibians कहते हैं। पावसाळ्यात हे प्राणी विशेषतः दिसतात।
| क्र. | मराठी नाव | Roman | अर्थ |
|---|---|---|---|
| 1 | बेडूक | Beduk | मेंढक / Frog |
| 2 | भेक | Bhek | टोड / Toad |
| 3 | सॅलॅमँडर | Salamander | सैलामैंडर / Salamander |
| 4 | न्यूट | Newt | न्यूट / Newt |
| 5 | अजोलोटल | Axolotl | एक्सोलोटल / Axolotl |
Also Read: रंगांची नावे मराठीत — Colours Name in Marathi
प्राण्यांबद्दल मजेशीर / रोचक तथ्य 🧐
यहाँ कुछ ऐसी बातें हैं जो शायद आप नहीं जानते होंगे — प्राण्यांच्या दुनियेतले काही amazing facts!
-
वाघ हा महाराष्ट्राचा राज्य प्राणी नाही — महाराष्ट्राचा राज्य प्राणी शेकरू (Indian Giant Squirrel) आहे, जो सह्याद्रीच्या जंगलात आढळतो। वाघ हा भारताचा राष्ट्रीय प्राणी आहे!
-
डॉल्फिन झोपताना एक डोळा उघडा ठेवतात — डॉल्फिन का आधा दिमाग सोता है और आधा जागता रहता है। त्यामुळे ते पाण्यात बुडत नाहीत।
-
हत्तीला उडी मारता येत नाही — हत्ती हा एकमेव सस्तन प्राणी आहे जो jump करू शकत नाही। पण तो दिवसाला 150 किलो अन्न खातो!
-
गोगलगायला 14,000 पेक्षा जास्त दात असतात — छोटीशी गोगलगाय पण तिच्या जिभेवर हजारो सूक्ष्म दात (radula) असतात।
-
कोल्हा जगातील सर्वात धूर्त प्राणी मानला जातो — मराठी म्हणींमध्ये “कोल्ह्याची लंगडी” ही म्हण प्रसिद्ध आहे। लोमड़ी अपनी चालाकी के लिए हर भाषा-संस्कृति में famous है।
-
मधमाशी एक चमचा मध बनवण्यासाठी आयुष्यभर काम करते — एक मधुमक्खी अपने पूरे जीवन में सिर्फ 1/12 चम्मच शहद बना पाती है। मधाचा एक चमचा म्हणजे 12 मधमाशांचे आयुष्यभराचे काम!
-
घोड्याला उभे राहूनच झोप लागते — घोडे खड़े-खड़े सो सकते हैं क्योंकि उनके पैरों में एक special locking system होता है। मराठीत म्हणतात — “घोडा उभा झोपतो!”
निष्कर्ष — Conclusion ✅
या article मध्ये आम्ही 100+ प्राण्यांची नावे मराठीत दिली — पाळीव, जंगली, पाण्यातील, कीटक, सरपटणारे, उभयचर, आणि विदेशी प्राणी अशा सर्व categories सह। प्रत्येक नावासोबत Roman pronunciation आणि Hindi/English meaning दिले आहे, ज्यामुळे कोणालाही समजणे सोपे होईल.
ही list students, parents, Marathi learners, आणि competitive exam ची तयारी करणाऱ्यांसाठी उपयुक्त आहे। हा article bookmark करा, share करा, आणि मराठी शब्दसंग्रह वाढवत रहा! 🐾
इसी तरह ग्रहांची नावे मराठीत, शरीराच्या अवयवांची नावे, आणि झाडांची नावे मराठीत भी ज़रूर पढ़ें!