Fish Names in Marathi

महाराष्ट्र हे समुद्रकिनारी राज्य असल्यामुळे इथल्या खाद्यसंस्कृतीत माशांना अत्यंत महत्त्वाचं स्थान आहे. कोकणापासून विदर्भापर्यंत, माशांचे वेगवेगळे प्रकार आणि त्यांची वेगवेगळी नावे आपल्याला ऐकायला मिळतात. पण अनेकदा बाजारात गेल्यावर किंवा रेसिपी वाचताना एखाद्या माशाचं मराठी नाव कळत नाही, किंवा हिंदी-इंग्लिशमध्ये काय म्हणतात ते सापडत नाही.

म्हणूनच आम्ही इथे माशांची नावे मराठीत (Fish Names in Marathi) ची एक संपूर्ण यादी तयार केली आहे — ज्यात समुद्री मासे, गोड्या पाण्यातील मासे, आणि बाजारात सहज मिळणारे सगळे मासे आहेत.

ही लिस्ट विद्यार्थ्यांसाठी, गृहिणींसाठी, मराठी शिकणाऱ्या लोकांसाठी आणि मासे आवडणाऱ्या प्रत्येकासाठी उपयोगी आहे. प्रत्येक माशाचं मराठी नाव, उच्चार (Roman), आणि हिंदी/English अर्थ — सगळं एकाच ठिकाणी मिळेल. तर चला, मासळीची नावे (Fish Name in Marathi and Hindi) जाणून घेऊया!


माशांची संपूर्ण नावे — मुख्य यादी 🐠

ही आमची मुख्य मास्टर लिस्ट आहे जिथे तुम्हाला समुद्री आणि गोड्या पाण्यातील दोन्ही प्रकारचे मासे एकत्र मिळतील. बाजारात जाण्याआधी ही लिस्ट एकदा बघा — खूप कामी येईल!

क्र.मराठी नावRoman (Pronunciation)हिंदी/English अर्थ
1सुरमईSurmaiKing Mackerel / सुरमई
2पापलेटPapletPomfret / पापलेट
3बांगडाBangdaMackerel / बांगडा
4रावसRawasIndian Salmon / रावस
5बोंबीलBombilBombay Duck / बॉम्बे डक
6हलवाHalwaBlack Pomfret / काला पापलेट
7मांदेलीMandeliAnchovy / मांदेली
8तारलीTarliSardine / तारली
9कोळंबीKolambiPrawn / झींगा
10खेकडाKhekdaCrab / केकड़ा
11शिंगाळाShingalaCatfish / कैटफ़िश
12रोहूRohuRohu / रोहू
13कटलाKatlaCatla / कतला
14मृगळMrugalMrigal Carp / मृगल
15जिताडाJitadaPearl Spot / जिताडा
16शेवंडShevandLobster / लॉबस्टर
17तिसऱ्याTisaryaClam / क्लैम
18शिंपलेShimpleMussel / मसल
19मोदकModakSole Fish / सोल फिश
20वामVaamEel / ईल
21ढोमाDhomaCroaker / ढोमा
22घोळGholGhol / Jewfish / ज्यू फिश
23दाटिणाDatinaSnapper / स्नैपर
24शेंवटीShevantiSilver Belly / सिल्वर बेली
25मुशीMushiYellow-fin Tuna / येलोफिन ट्यूना
26पालाPalaIndian Shad / हिल्सा
27चिंबोरीChimboriSmall Crab / छोटा केकड़ा
28काळुंदरKalundarRed Snapper / रेड स्नैपर
29रानीRaniPink Perch / पिंक पर्च
30लेपLepFlathead Fish / फ्लैटहेड
31सौंदाळाSaundalaBarracuda / बाराकुडा
32खारवीKharviMullet / मुलेट
33शेवळShevalMurrel / मुरेल
34महसीरMahseerMahseer / महासीर
35मोरीMoriSmall Shark / छोटी शार्क
36मुशीMushiTuna / ट्यूना
37जवळाJawlaDried Shrimp / सूखा झींगा
38करंदीKarandiScad / स्कैड
39ताम्बूसTambusRed Snapper / रेड स्नैपर
40चांदवाChandwaSeer Fish / सीर फिश
41कालवंKalvanOyster / ऑयस्टर
42बोईBoiMullet / मुलेट
43वाघमासाVaghmasaShark / शार्क
44एरंडीErandiRay Fish / रे फिश
45चिमणीChimniSmall Sardine / छोटी तारली
46कर्लीKarliThreadfin / थ्रेडफिन
47दर्याDaryaRibbon Fish / रिबन फिश
48शंकुशShankushSwordfish / स्वोर्डफिश
49गावठी रोहूGavthi RohuCountry Rohu / देसी रोहू
50टाइगर कोळंबीTiger KolambiTiger Prawn / टाइगर झींगा

Also Read: फळांची नावे मराठीत


समुद्री माशांची नावे 🌊

महाराष्ट्राला कोकणचा लांबलचक समुद्रकिनारा लाभलेला आहे, त्यामुळे इथल्या लोकांच्या ताटात समुद्री मासे हे रोजचं जेवण आहे. सुरमई, पापलेट, बांगडा — हे मासे प्रत्येक कोकणी माणसाच्या आयुष्याचा भाग आहेत. चला बघूया कोणकोणते समुद्री मासे आपल्याकडे मिळतात.

क्र.मराठी नावRomanअर्थ
1सुरमईSurmaiKing Mackerel
2पापलेटPapletSilver Pomfret
3बांगडाBangdaIndian Mackerel
4रावसRawasIndian Salmon
5बोंबीलBombilBombay Duck
6हलवाHalwaBlack Pomfret
7तारलीTarliSardine
8मांदेलीMandeliAnchovy
9घोळGholJewfish
10ढोमाDhomaCroaker
11सौंदाळाSaundalaBarracuda
12दाटिणाDatinaSnapper
13दर्याDaryaRibbon Fish
14मोरीMoriSmall Shark
15वाघमासाVaghmasaShark

गोड्या पाण्यातील माशांची नावे (नदी / तलाव) 🏞️

समुद्रापासून दूर असलेल्या भागांत — जसं की विदर्भ, मराठवाडा, पश्चिम महाराष्ट्र — तिथे नद्या आणि तलावांमधून मिळणारे गोड्या पाण्यातील मासे खूप लोकप्रिय आहेत. हे मासे सामान्यतः फार्ममध्येही पाळले जातात. जर तुम्हाला प्राण्यांची नावे मराठीत जाणून घ्यायची असतील, तर ती यादी पण बघा.

क्र.मराठी नावRomanअर्थ
1रोहूRohuRohu / रोहू
2कटलाKatlaCatla / कतला
3मृगळMrugalMrigal Carp
4शिंगाळाShingalaCatfish
5शेवळShevalMurrel / मुरेल
6महसीरMahseerMahseer / महासीर
7जिताडाJitadaPearl Spot
8वामVaamEel / ईल
9बोईBoiMullet
10रानीRaniPink Perch
11मिसळMisalTilapia / तिलापिया
12चिलापीChilapiWalking Catfish

Also Read: भाज्यांची नावे मराठीत


कोळंबी आणि इतर शेलफिश 🦐

मासे म्हणजे फक्त फिश नाही — कोळंबी, खेकडे, शिंपले, कालवं हे सगळं मराठी माणसाच्या जेवणात नेहमी दिसतं. विशेषतः कोकणी जेवणात कोळंबी भात आणि खेकड्याचं कालवण म्हणजे अप्रतिम चव!

क्र.मराठी नावRomanअर्थ
1कोळंबीKolambiPrawn / झींगा
2टाइगर कोळंबीTiger KolambiTiger Prawn
3जवळाJawlaDried Shrimp
4खेकडाKhekdaCrab / केकड़ा
5चिंबोरीChimboriSmall Crab
6शेवंडShevandLobster / लॉबस्टर
7तिसऱ्याTisaryaClam
8शिंपलेShimpleMussel
9कालवंKalvanOyster
10स्क्विडSquidSquid / स्क्विड

बाजारात सर्वाधिक लोकप्रिय मासे 🛒

बाजारात गेल्यावर कोणते मासे सगळ्यात जास्त विकले जातात? पुणे, मुंबई, रत्नागिरी, कोल्हापूर — कुठेही जा, या माशांची मागणी नेहमीच जास्त असते. या माशांच्या किमती ऋतू आणि उपलब्धतेनुसार बदलतात. जसं महिन्यांची नावे मराठीत वेगवेगळी असतात, तसंच प्रत्येक महिन्यात मिळणारे मासेही वेगळे असतात!

क्र.मराठी नावRomanलोकप्रिय कारण
1पापलेटPapletसर्वांचा आवडता, कमी काटे
2सुरमईSurmaiचव अप्रतिम, फ्राय साठी बेस्ट
3बांगडाBangdaस्वस्त आणि चविष्ट
4रावसRawasमोठा, रसदार मासा
5बोंबीलBombilसुक्यासाठी आणि तळण्यासाठी
6कोळंबीKolambiचटपटीत रेसिपीज
7रोहूRohuगोड्या पाण्यातील किंग
8घोळGholसगळ्यात महागडा मासा

Also Read: पक्ष्यांची नावे मराठीत


सुकलेल्या माशांची नावे (सुकट / सुकी मासळी) 🐟

कोकणात आणि मालवणात सुकी मासळी खूप प्रसिद्ध आहे. पावसाळ्यात ताजे मासे कमी मिळतात, त्यामुळे उन्हाळ्यात मासे वाळवून साठवले जातात. ही परंपरा पिढ्यानपिढ्या चालत आलेली आहे.

क्र.मराठी नावRomanअर्थ
1सुके बोंबीलSuke BombilDried Bombay Duck
2जवळाJawlaDried Shrimp
3सुकी तारलीSuki TarliDried Sardine
4सुका बांगडाSuka BangdaDried Mackerel
5सुकी मांदेलीSuki MandeliDried Anchovy
6सुका खेकडाSuka KhekdaDried Crab
7नेटकोळीNetkoliDried Stolephorus
8सुकी कोळंबीSuki KolambiDried Prawn

महागडे आणि दुर्मिळ मासे 💎

काही मासे इतके दुर्मिळ आहेत की त्यांची किंमत ऐकून डोळे विस्फारतील. घोळ हा मासा तर एका माशाला लाखो रुपये मिळतात — कारण त्याच्या पोटातील हवेच्या पिशवीला (air bladder) आंतरराष्ट्रीय बाजारात प्रचंड मागणी आहे. जसे रत्ने आणि रंगांची नावे दुर्मिळ असतात, तसेच हे मासे खूप कमी सापडतात.

क्र.मराठी नावRomanविशेषता
1घोळGholएका माशाला ₹2-5 लाख
2रावसRawasप्रीमियम दर्जाचा मासा
3सुरमईSurmaiहिवाळ्यात किंमत वाढते
4शेवंडShevandलॉबस्टर, निर्यात होतो
5टाइगर कोळंबीTiger Kolambiहॉटेलमध्ये महाग
6महसीरMahseerनामशेष होण्याच्या मार्गावर

Also Read: फुलांची नावे मराठीत


ऋतूनुसार मिळणारे मासे 🌦️

प्रत्येक ऋतूत वेगवेगळे मासे जास्त मिळतात. पावसाळ्यात (जून-ऑगस्ट) समुद्रात मासेमारी बंदी असते, त्यामुळे ताजी मासळी कमी मिळते. हिवाळ्यात सुरमई आणि पापलेटचा सीझन असतो, तर उन्हाळ्यात बांगडा आणि तारली भरपूर मिळतात.

ऋतूमराठी नावRomanअर्थ
हिवाळासुरमईSurmaiKing Mackerel
हिवाळापापलेटPapletPomfret
हिवाळारावसRawasIndian Salmon
उन्हाळाबांगडाBangdaMackerel
उन्हाळातारलीTarliSardine
उन्हाळामांदेलीMandeliAnchovy
पावसाळारोहूRohuRohu (गोड्या पाण्यातील)
पावसाळाकटलाKatlaCatla (गोड्या पाण्यातील)
सगळे ऋतूकोळंबीKolambiPrawn
सगळे ऋतूबोंबीलBombilBombay Duck

माशांबद्दल रोचक तथ्य 🤔

  1. घोळ हा जगातील सर्वात महागड्या माशांपैकी एक आहे. एका घोळ माशाला 5 लाख रुपयांपर्यंत किंमत मिळू शकते. त्याच्या air bladder ला “sea gold” म्हणतात कारण त्याचा उपयोग औषधांमध्ये होतो.

  2. बोंबील हा फक्त भारताच्या पश्चिम किनाऱ्यावर मिळतो. याला “Bombay Duck” हे नाव ब्रिटिशांनी दिलं — पण हा बदक नसून मासा आहे! ब्रिटिश काळात मुंबई मेलमध्ये सुके बोंबील नेले जायचे, त्याच्या वासावरून हे नाव पडलं.

  3. पापलेट हा मासा जाळ्यात अडकला तरी सहज निसटतो कारण त्याचं शरीर खूप चपटं आणि गुळगुळीत असतं. म्हणूनच तो महाग मिळतो — कारण पकडणं कठीण!

  4. महसीर हा मासा महाराष्ट्राच्या नद्यांमध्ये आढळतो आणि त्याला “Tiger of Indian Rivers” म्हणतात. पण दुर्दैवाने हा मासा आता नामशेष होण्याच्या मार्गावर आहे.

  5. रावस (Indian Salmon) हा खरा Salmon नाही. पण त्याची चव आणि texture salmon सारखी असल्यामुळे त्याला हे नाव पडलं. भारतातील सर्वात प्रीमियम माशांपैकी एक.

  6. कोकणात मासेमारी ही फक्त नोकरी नाही — ती संस्कृती आहे. कोळी समुदायाची संपूर्ण ओळख मासेमारीशी जोडलेली आहे. त्यांच्या गाण्यांमध्ये, सणांमध्ये, आणि कलेमध्ये मासे नेहमी दिसतात.

  7. पावसाळ्यात समुद्री मासेमारीवर बंदी असते — साधारण 1 जून ते 31 जुलै. हे माशांच्या प्रजनन काळासाठी केलं जातं, जेणेकरून माशांची संख्या टिकून राहावी.


Also Read: झाडांची नावे मराठीत


शेवटी काय सांगायचं तर… ✨

या लेखात आम्ही 60+ माशांची नावे मराठीत — समुद्री, गोड्या पाण्यातील, शेलफिश, सुकी मासळी, आणि दुर्मिळ मासे — सगळ्यांची यादी दिली आहे. मराठी, Roman उच्चार, आणि हिंदी-English अर्थ — सगळं एकाच ठिकाणी! ही यादी बाजारात जाताना, रेसिपी बनवताना, किंवा मराठी शिकताना नक्की कामी येईल. हा लेख बुकमार्क करा आणि तुमच्या मित्रमंडळींना शेअर करा. अजून शब्दसंग्रह वाढवायचा असेल तर आमच्या शरीराच्या अवयवांची नावे आणि सुकामेव्यांची नावे या लेखांना भेट द्या!

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to Top